Breuken gelijknamig maken in groep 6 is voor veel kinderen een lastig onderdeel van rekenen. Dat is begrijpelijk, want je kind moet ineens niet alleen naar de breuk kijken, maar ook begrijpen hoe tellers en noemers met elkaar samenhangen.
Als ouder kan het best lastig zijn om dit thuis uit te leggen. Misschien weet je zelf nog wel wat breuken zijn, maar niet meer precies hoe je ze gelijknamig maakt. Gelukkig hoeft de uitleg niet ingewikkeld te zijn.
In dit artikel lees je wat breuken gelijknamig maken betekent, waarom je kind dit in groep 6 leert en hoe je thuis rustig kunt oefenen. Zo kun je je kind stap voor stap helpen zonder dat rekenen meteen frustrerend wordt.
Wat betekent breuken gelijknamig maken?
Breuken gelijknamig maken betekent dat twee of meer breuken dezelfde noemer krijgen. De noemer is het getal onder de streep. Als breuken dezelfde noemer hebben, kun je ze makkelijker vergelijken, optellen of aftrekken.
Een voorbeeld:
1/2 en 1/4 hebben niet dezelfde noemer. De ene breuk heeft noemer 2 en de andere noemer 4. Je kunt 1/2 gelijknamig maken met 1/4 door er 2/4 van te maken.
De waarde blijft hetzelfde, maar de breuk ziet er anders uit. Dat is belangrijk om te begrijpen. Je verandert de breuk dus niet zomaar, je schrijft hem alleen op een andere manier.
Waarom leert je kind dit in groep 6?
In groep 6 maken kinderen vaak een grotere stap in het rekenen met breuken. Ze leren niet alleen wat een breuk is, maar ook hoe je breuken met elkaar kunt vergelijken en gebruiken in sommen.
Breuken gelijknamig maken helpt je kind om beter te zien welke breuk groter is. Ook is het nodig bij breuken optellen en breuken aftrekken. Zonder gelijke noemers wordt dat al snel verwarrend.
Voor veel kinderen voelt dit eerst als een trucje. Daarom is het goed om uit te leggen waarom het nodig is. Als de stukken even groot zijn, kun je ze eerlijk vergelijken of bij elkaar optellen.
Denk bijvoorbeeld aan taartpunten. Het is moeilijker om een halve taart en een kwart taart te vergelijken als de stukken niet even groot zijn verdeeld. Maak je de halve taart zichtbaar als twee kwarten, dan ziet je kind meteen dat 2/4 groter is dan 1/4.
Korte herhaling van teller, noemer en gelijkwaardige breuken
Voordat je kind breuken gelijknamig kan maken, is het handig om kort terug te gaan naar de basis. Veel fouten ontstaan namelijk doordat kinderen teller en noemer door elkaar halen.
Een korte herhaling zorgt vaak al voor meer rust. Je kind begrijpt dan beter wat er gebeurt wanneer een breuk wordt aangepast.
Teller en noemer
De teller is het getal boven de breukstreep. Dit getal laat zien hoeveel delen je hebt.
De noemer is het getal onder de breukstreep. Dit getal laat zien in hoeveel gelijke stukken het geheel is verdeeld.
Bij 3/4 is 3 de teller en 4 de noemer. Je hebt dan 3 van de 4 gelijke stukken.
Gelijkwaardige breuken
Gelijkwaardige breuken zijn breuken die er anders uitzien, maar dezelfde waarde hebben. Bijvoorbeeld 1/2 en 2/4. Ze betekenen allebei de helft.
Dit is een belangrijk inzicht bij breuken gelijknamig maken. Je kind moet begrijpen dat je de waarde van de breuk niet verandert, zolang je de teller en de noemer op dezelfde manier aanpast.
Bijvoorbeeld:
1/2 wordt 2/4, omdat je de teller en de noemer allebei met 2 vermenigvuldigt.
Zo blijft de breuk evenveel waard.
Hoe maak je breuken gelijknamig?
Breuken gelijknamig maken gaat stap voor stap. Voor kinderen in groep 6 is het belangrijk om niet te snel naar de som te gaan, maar eerst rustig naar de noemers te kijken.
Veel kinderen willen meteen gaan optellen of vergelijken. Juist daarom helpt een vaste aanpak.
Stap 1 Kijk naar de noemers
Laat je kind eerst alleen naar de getallen onder de breukstreep kijken. Zijn de noemers al hetzelfde? Dan zijn de breuken al gelijknamig.
Zijn de noemers verschillend, dan moet er iets gebeuren.
Bijvoorbeeld:
1/3 en 1/6 hebben verschillende noemers. De ene noemer is 3 en de andere is 6. Deze breuken zijn dus nog niet gelijknamig.
Stap 2 Zoek een gemeenschappelijke noemer
Daarna zoekt je kind een noemer die voor beide breuken werkt. In groep 6 is het vaak handig om te beginnen met eenvoudige noemers.
Bij 1/3 en 1/6 is 6 een handige gemeenschappelijke noemer. Je kunt van derden namelijk zesden maken.
1/3 wordt dan 2/6.
De andere breuk, 1/6, blijft hetzelfde. Nu hebben beide breuken dezelfde noemer.
Stap 3 Pas de teller mee aan
Dit is de stap waar veel kinderen fouten maken. Als je de noemer verandert, moet je de teller op dezelfde manier mee veranderen.
Bij 1/3 naar 2/6 vermenigvuldig je de noemer met 2. Daarom moet je de teller ook met 2 vermenigvuldigen.
1 x 2 = 2
3 x 2 = 6
Dus 1/3 = 2/6.
Leg je kind uit dat de bovenkant en onderkant samen veranderen. Anders krijgt de breuk een andere waarde en klopt de som niet meer.
Voorbeelden van breuken gelijknamig maken
Voorbeelden helpen kinderen vaak meer dan alleen uitleg. Kies in het begin simpele breuken, zodat je kind eerst het stappenplan begrijpt.
Pas daarna kun je moeilijkere breuken gebruiken.
Voorbeeld waarbij je één breuk aanpast
Stel je kind krijgt deze breuken:
1/2 en 1/4
De noemers zijn 2 en 4. De breuken zijn dus nog niet gelijknamig.
Je kunt 1/2 veranderen in 2/4. Dat doe je door de teller en noemer allebei met 2 te vermenigvuldigen.
1/2 = 2/4
Nu kun je de breuken goed vergelijken:
2/4 en 1/4
Je ziet nu meteen dat 2/4 groter is dan 1/4.
Voorbeeld waarbij je twee breuken aanpast
Soms moet je beide breuken aanpassen. Kijk bijvoorbeeld naar:
1/3 en 1/4
De noemers zijn 3 en 4. Een handige gemeenschappelijke noemer is 12.
1/3 wordt 4/12, want je vermenigvuldigt teller en noemer met 4.
1/4 wordt 3/12, want je vermenigvuldigt teller en noemer met 3.
Nu heb je:
4/12 en 3/12
Nu zijn de breuken gelijknamig en kan je kind ze makkelijker vergelijken. 4/12 is groter dan 3/12.
Wanneer moet je breuken gelijknamig maken?
Je kind maakt breuken gelijknamig wanneer breuken verschillende noemers hebben en toch met elkaar vergeleken of berekend moeten worden.
Dat gebeurt vooral bij drie soorten sommen.
Bij breuken vergelijken wil je weten welke breuk groter of kleiner is. Dat is veel makkelijker als de stukken even groot zijn.
Bij breuken optellen moeten de noemers hetzelfde zijn voordat je de tellers bij elkaar optelt. Je telt dan alleen de bovenste getallen op en laat de noemer hetzelfde.
Bij breuken aftrekken geldt hetzelfde. Eerst maak je de breuken gelijknamig, daarna trek je de tellers van elkaar af.
Het is dus geen los rekenonderdeel, maar een vaardigheid die je kind steeds opnieuw nodig heeft bij breuken.
Veelgemaakte fouten bij breuken gelijknamig maken
Veel kinderen snappen het idee na een paar voorbeelden wel, maar maken toch fouten tijdens het oefenen. Dat hoort erbij. Juist door die fouten te herkennen, kun je je kind beter helpen.
Een veelgemaakte fout is dat kinderen alleen de noemer veranderen. Ze maken bijvoorbeeld van 1/2 ineens 1/4. Dat klopt niet, want de waarde van de breuk is dan veranderd.
Een andere fout is dat de teller niet op dezelfde manier wordt aangepast als de noemer. Als de noemer met 3 wordt vermenigvuldigd, moet de teller ook met 3 worden vermenigvuldigd.
Ook willen kinderen soms te snel optellen of aftrekken. Ze zien dan 1/3 + 1/6 en beginnen meteen met rekenen, terwijl de breuken eerst gelijknamig moeten worden gemaakt.
Sommige kinderen kiezen daarnaast een onhandige noemer. Dat is niet meteen erg, maar het kan de som ingewikkelder maken. Begin daarom met eenvoudige voorbeelden en laat je kind rustig ontdekken welke noemer handig is.
Controleer tot slot altijd of de nieuwe breuk nog dezelfde waarde heeft. Dat helpt je kind om bewuster te rekenen.
Breuken gelijknamig maken oefenen met werkbladen
Breuken gelijknamig maken wordt duidelijker door herhaling. Een paar losse voorbeelden zijn vaak niet genoeg. Je kind heeft tijd nodig om de stappen te herkennen en zelfstandig toe te passen.
Werkbladen kunnen daarbij goed helpen. Met een werkblad voor breuken gelijknamig maken ziet je kind meerdere sommen achter elkaar. Daardoor wordt de aanpak steeds vertrouwder.
Voor ouders zijn werkbladen ook handig, omdat je snel ziet waar je kind vastloopt. Gaat het mis bij het vinden van de gemeenschappelijke noemer? Of vergeet je kind vooral de teller mee te veranderen? Dat geeft richting aan het oefenen.
Op oefenboeken.nl kun je gratis oefenbladen gebruiken om thuis gericht te oefenen met rekenen. Voor dit onderwerp zijn vooral werkbladen rond breuken, gelijknamig maken en rekenen groep 6 relevant.
Houd oefenmomenten kort. Tien tot vijftien minuten rustig oefenen werkt vaak beter dan lang doorgaan wanneer je kind moe of gefrustreerd raakt.
Extra oefenen met een oefenboek voor rekenen groep 6
Soms is een los werkblad genoeg om het onderwerp te herhalen. Maar als je merkt dat je kind vaker moeite heeft met breuken, kan een oefenboek meer structuur geven.
Een oefenboek voor rekenen groep 6 helpt je kind om niet alleen breuken gelijknamig maken te oefenen, maar ook andere rekenonderdelen stap voor stap te herhalen. Denk aan breuken vergelijken, breuken optellen, verhaalsommen en rekenen met grotere getallen.
Dat is prettig voor ouders die thuis willen helpen, maar niet steeds zelf nieuwe sommen willen bedenken. Je kind oefent in een duidelijke volgorde en krijgt meer vertrouwen doordat onderwerpen vaker terugkomen.
Bij oefenboeken.nl zijn de oefenboeken bedoeld om kinderen thuis rustig te ondersteunen. Ze sluiten aan bij wat kinderen op de basisschool leren en geven ouders houvast bij het oefenen.
Download nu onze Gratis werkbladen Rekenen
Meer dan 100.000 ouders oefenen al met ons materiaal en zagen hun kind groeien in zekerheid, tempo en resultaat. Vul hieronder je gegevens in en ontvang de oefenbladen direct als PDF in je mailbox.
Breuken oefenen voor Leerling in Beeld, Cito en IEP
Breuken zijn een onderdeel van rekenen dat ook terug kan komen in toetsen op school. Denk aan methodegebonden toetsen, maar ook aan toetsen zoals Leerling in Beeld, Cito en IEP.
Het is niet nodig om thuis alleen maar voor toetsen te oefenen. Het belangrijkste is dat je kind begrijpt wat het doet. Als de basis stevig is, worden toetssommen vaak ook minder spannend.
Werkbladen en oefenboeken kunnen helpen om deze basis rustig op te bouwen. Door regelmatig te oefenen met breuken, leert je kind sneller herkennen welke stappen nodig zijn.
Voor kinderen die onzeker worden van toetsen, kan dat veel verschil maken. Niet omdat ze harder moeten presteren, maar omdat ze met meer vertrouwen aan rekensommen beginnen.
Zo help je je kind thuis zonder frustratie
Thuis oefenen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin met korte momenten en kies één doel per keer. Bijvoorbeeld alleen oefenen met het vinden van dezelfde noemer.
Gebruik eventueel tekeningen om het zichtbaar te maken. Teken een rechthoek of cirkel en verdeel die in gelijke stukken. Zo ziet je kind beter waarom 1/2 hetzelfde kan zijn als 2/4.
Laat je kind hardop vertellen wat het doet. Zinnen als “ik verander de noemer, dus ik verander de teller mee” helpen om de stappen beter te onthouden.
Blijf rustig wanneer het niet meteen lukt. Breuken vragen tijd en herhaling. Een kind dat vandaag nog twijfelt, kan het na een paar korte oefenmomenten ineens veel beter begrijpen.
Wil je meer structuur bij het oefenen, dan kun je de gratis werkbladen en oefenboeken van oefenboeken.nl gebruiken. Zo oefent je kind stap voor stap verder met rekenen in groep 6, op een manier die past bij thuis.
