Liter, cl, dl en ml zijn inhoudsmaten die kinderen op de basisschool leren gebruiken bij rekenen en meten. Voor veel kinderen is dit best lastig, omdat de maten op elkaar lijken en je steeds moet weten of je moet vermenigvuldigen of delen.
Als ouder wil je vooral duidelijk kunnen uitleggen wat het verschil is tussen liter, deciliter, centiliter en milliliter. Ook wil je je kind helpen om de volgorde te onthouden en sommen stap voor stap aan te pakken. In dit artikel leggen we rustig uit hoe het omrekenen werkt en hoe je thuis kunt oefenen met inhoudsmaten.
Wat betekenen liter, deciliter, centiliter en milliliter?
Liter, deciliter, centiliter en milliliter zijn maten waarmee je inhoud aangeeft. Je gebruikt ze bijvoorbeeld bij water, melk, limonade, olie of sap. Kinderen komen deze maten tegen op verpakkingen, in recepten en bij rekensommen op school.
Een liter is de grootste maat van deze vier. Denk aan een pak melk of een grote fles water. Een deciliter is kleiner dan een liter, een centiliter is weer kleiner dan een deciliter en een milliliter is de kleinste maat.
De afkortingen zijn:
liter = l
deciliter = dl
centiliter = cl
milliliter = ml
Voor kinderen helpt het vaak om deze maten niet alleen als losse letters te zien, maar als echte hoeveelheden. Een maatbeker, flesje water of glas drinken maakt het onderwerp veel concreter.
De volgorde van liter, dl, cl en ml
De juiste volgorde is belangrijk bij het omrekenen. Van groot naar klein krijg je:
liter, dl, cl, ml
Dat betekent dat liter groter is dan deciliter, deciliter groter is dan centiliter en centiliter groter is dan milliliter. Kinderen raken soms in de war omdat de afkortingen op elkaar lijken. Vooral cl en ml worden vaak door elkaar gehaald.
Een handige manier om het te onthouden is dat je bij elke stap naar rechts tien keer zoveel krijgt. Ga je van liter naar dl, dan vermenigvuldig je met 10. Ga je van dl naar cl, dan vermenigvuldig je ook met 10.
Handige omrekentabel voor liter, dl, cl en ml
Een omrekentabel helpt kinderen om snel te zien hoe de maten bij elkaar horen. Dit is vooral handig wanneer je kind net leert werken met inhoudsmaten.
| Maat | Omrekening |
| 1 liter | 10 dl |
| 1 liter | 100 cl |
| 1 liter | 1000 ml |
| 1 dl | 10 cl |
| 1 dl | 100 ml |
| 1 cl | 10 ml |
Bij het oefenen kun je deze tabel er eerst naast houden. Na een tijdje herkennen kinderen de verhoudingen steeds sneller. Het doel is niet dat ze alles meteen uit hun hoofd kennen, maar dat ze begrijpen hoe de stappen werken.
Hoe reken je liter, dl, cl en ml om?
Bij liter, dl, cl en ml omrekenen gaat het steeds om dezelfde vraag: ga je van een grote maat naar een kleinere maat, of van een kleine maat naar een grotere maat?
Ga je van groot naar klein, dan wordt het getal groter. Ga je van klein naar groot, dan wordt het getal kleiner. Dat klinkt misschien tegenstrijdig, maar het wordt logisch als je denkt aan hoeveel kleine eenheden er in een grote eenheid passen.
In 1 liter passen bijvoorbeeld 100 centiliters. Daarom wordt het getal groter wanneer je van liter naar cl rekent.
Van groot naar klein rekenen
Wanneer je van een grotere maat naar een kleinere maat gaat, vermenigvuldig je. Bijvoorbeeld van liter naar dl, van liter naar cl of van cl naar ml.
Voorbeelden:
1 liter = 10 dl
1 liter = 100 cl
1 liter = 1000 ml
2 dl = 20 cl
5 cl = 50 ml
Je kind kan hierbij denken: ik ga naar kleinere stukjes, dus ik krijg er meer van. Daarom wordt het getal groter.
Van klein naar groot rekenen
Wanneer je van een kleinere maat naar een grotere maat gaat, deel je. Bijvoorbeeld van cl naar liter, van ml naar cl of van cl naar dl.
Voorbeelden:
100 cl = 1 liter
1000 ml = 1 liter
10 cl = 1 dl
50 cl = 0,5 liter
500 ml = 50 cl
Je kind kan hierbij denken: ik maak grotere groepen, dus ik krijg er minder van. Daarom wordt het getal kleiner.
Voorbeelden van inhoudsmaten omrekenen
Voor kinderen werkt uitleg vaak beter met herkenbare voorbeelden. Een som met een fles limonade of een maatbeker is makkelijker te begrijpen dan alleen een rijtje getallen.
Een veelgestelde vraag is: hoeveel cl zit er in een liter? Het antwoord is 100 cl. Dat betekent dat 1 liter hetzelfde is als 100 centiliter.
Nog een voorbeeld: 50 cl is hoeveel ml? Omdat 1 cl gelijk is aan 10 ml, doe je 50 keer 10. Dus 50 cl is 500 ml.
Ook dl naar cl omrekenen komt vaak voor. Bij 2 dl naar cl ga je één stap naar rechts in de volgorde. Je vermenigvuldigt dan met 10. Dus 2 dl is 20 cl.
Bij 500 ml naar cl ga je juist van ml naar cl. Je gaat één stap naar links en deelt door 10. Dus 500 ml is 50 cl.
Door dit soort voorbeelden samen hardop te oefenen, leert je kind niet alleen het antwoord, maar ook de aanpak. Dat is belangrijk, want op school krijgen kinderen vaak sommen waarin ze zelf moeten bedenken welke stap nodig is.
Veelgemaakte fouten bij liter, dl, cl en ml
Een veelgemaakte fout is dat kinderen cl en ml door elkaar halen. Ze weten dan bijvoorbeeld wel dat beide maten kleiner zijn dan een liter, maar niet welke van de twee groter is. Cl is groter dan ml, want 1 cl is 10 ml.
Een andere fout is dat kinderen de verkeerde kant op rekenen. Ze vermenigvuldigen bijvoorbeeld terwijl ze eigenlijk moeten delen. Dit gebeurt vaak wanneer ze de volgorde liter, dl, cl en ml nog niet goed voor zich zien.
Ook denken sommige kinderen dat ml en cl hetzelfde zijn. Dat is niet zo. Milliliter is kleiner dan centiliter. Daarom is 100 ml hetzelfde als 10 cl.
Als je merkt dat je kind twijfelt, helpt het om terug te gaan naar de tabel. Laat je kind eerst aanwijzen van welke maat naar welke maat het gaat. Daarna kun je samen bepalen of het getal groter of kleiner moet worden.
Inhoudsmaten oefenen op de basisschool
Inhoudsmaten komen op de basisschool terug bij rekenen, meten en praktische verhaalsommen. Kinderen moeten bijvoorbeeld uitrekenen hoeveel drinken er in een fles past, hoeveel ml er nodig is voor een recept of hoeveel cl samen 1 liter vormen.
Dit soort sommen vraagt meer dan alleen het kennen van de tabel. Je kind moet de vraag goed lezen, de juiste maat herkennen en daarna de goede omrekenstap kiezen. Daarom is regelmatig oefenen belangrijk.
Thuis oefenen hoeft niet lang te duren. Een paar korte sommen per keer zijn vaak genoeg. Je kunt ook oefenen met dagelijkse situaties, zoals koken, drinken inschenken of verpakkingen bekijken in de keuken.
Zo wordt liter, cl, dl en ml omrekenen minder abstract. Kinderen zien dan dat inhoudsmaten niet alleen bij rekenen horen, maar ook in het dagelijks leven worden gebruikt.
Gratis werkbladen voor liter, cl, dl en ml
Gratis werkbladen zijn handig om thuis gericht te oefenen met inhoudsmaten. Je kind kan stap voor stap oefenen met liter, dl, cl en ml zonder dat je als ouder zelf steeds nieuwe sommen hoeft te bedenken.
Op oefenboeken.nl passen gratis werkbladen goed bij korte herhaling. Denk aan sommen waarbij je kind liter naar cl omrekent, dl naar cl omzet of bepaalt hoeveel ml gelijk is aan een bepaalde hoeveelheid cl.
Werkbladen zijn vooral prettig wanneer je wilt zien of je kind de basis begrijpt. Gaat het omrekenen nog moeizaam, dan kun je samen terugkijken naar de tabel. Gaat het goed, dan kun je langzaam oefenen met moeilijkere verhaalsommen.
Door regelmatig kort te oefenen, groeit het vertrouwen. Dat is vaak belangrijker dan in één keer heel veel sommen maken.
Download nu onze Gratis werkbladen Rekenen
Meer dan 100.000 ouders oefenen al met ons materiaal en zagen hun kind groeien in zekerheid, tempo en resultaat. Vul hieronder je gegevens in en ontvang de oefenbladen direct als PDF in je mailbox.
Verder oefenen met onze oefenboeken
Soms heeft een kind meer nodig dan een los werkblad. Bijvoorbeeld wanneer inhoudsmaten vaker lastig blijven, of wanneer rekenen met meten en omrekenen in het algemeen onzeker voelt. Dan kan een oefenboek meer structuur geven.
De oefenboeken van oefenboeken.nl helpen kinderen om rustig en in opbouw te oefenen. Niet alleen met liter, cl, dl en ml, maar ook met andere rekenonderdelen die op school terugkomen. Daardoor krijgt je kind meer herhaling en leert het verbanden herkennen.
Voor ouders is dat prettig, omdat je niet zelf hoeft uit te zoeken welke sommen passen bij het niveau van je kind. Je kunt samen oefenen op een vast moment, zonder dat het te groot of ingewikkeld wordt.
Extra oefenen werkt het best wanneer het overzichtelijk blijft. Een paar pagina’s per week kunnen al helpen om meer zekerheid te krijgen bij inhoudsmaten en andere rekenonderdelen.
Liter, cl, dl en ml bij Leerling in Beeld, Cito en IEP
Liter, cl, dl en ml kunnen ook terugkomen bij toetsen zoals Leerling in Beeld, Cito en IEP. Meestal gaat het dan niet alleen om kale omrekeningen, maar ook om contextsommen. Je kind moet bijvoorbeeld begrijpen wat er met een maatbeker, fles of recept wordt bedoeld.
Daarom is het belangrijk dat kinderen inhoudsmaten niet alleen uit hun hoofd leren, maar ook begrijpen hoe ze ermee rekenen. Een kind dat weet waarom 1 liter gelijk is aan 100 cl, kan vaak rustiger nadenken bij een toetsvraag.
De gratis werkbladen en oefenboeken van oefenboeken.nl kunnen helpen om thuis met meer vertrouwen te oefenen. Niet door druk op toetsen te leggen, maar door de stof herkenbaar en behapbaar te maken.
Als je kind regelmatig oefent met inhoudsmaten, wordt de kans groter dat het de vraag goed leest en de juiste omrekenstap kiest. Dat geeft meer rust bij rekenen op school en bij toetsmomenten.
