In groep 6 komt je kind steeds meer woorden tegen die niet direct uit het dagelijks leven komen. Denk aan woorden in zaakvakteksten, begrijpend-leesopdrachten en taalmethodes. Een goede woordenschat in groep 6 helpt daarom niet alleen bij taal, maar ook bij het begrijpen van teksten en opdrachten voor andere vakken.
Veel ouders vragen zich af welke woorden hun kind eigenlijk moet kennen en hoe je woordenschat groep 6 kunt oefenen zonder thuis weer een extra schooldag te creëren. Dat hoeft gelukkig niet ingewikkeld te zijn. Door nieuwe woorden regelmatig te bespreken, te gebruiken en terug te laten komen, kan een kind zijn woordenschat stap voor stap vergroten.
Wat hoort bij woordenschat in groep 6?
Bij woordenschat gaat het om veel meer dan weten wat een los woord betekent. Een kind moet een woord ook kunnen herkennen in een tekst, begrijpen wat het in die situatie betekent en het uiteindelijk zelf kunnen gebruiken.
In groep 6 worden teksten langer en inhoudelijk moeilijker. Kinderen komen vaker abstracte woorden tegen zoals gevolg, omstandigheid, waarschijnlijk, kenmerk of verklaren. Zulke woorden komen niet alleen tijdens taal voor, maar bijvoorbeeld ook bij begrijpend lezen, geschiedenis, natuur en aardrijkskunde.
Een groeiende woordenschat maakt het makkelijker om nieuwe informatie te begrijpen. Als een kind te veel woorden in een tekst niet kent, kost het veel energie om de betekenis van de tekst te achterhalen. Daardoor kan ook begrijpend lezen lastiger worden, terwijl het technisch lezen misschien prima gaat.
Het is daarom nuttig om niet alleen te kijken naar hoeveel woorden je kind kent, maar vooral naar hoe goed het woorden begrijpt en toepast.
Hoe kun je woordenschat groep 6 oefenen?
Woordenschat oefenen werkt het beste wanneer woorden meerdere keren terugkomen. Eén keer een betekenis uitleggen is meestal niet genoeg. Een kind leert een nieuw woord beter wanneer het het hoort, leest, bespreekt en vervolgens zelf probeert te gebruiken.
Je kunt thuis bijvoorbeeld een onbekend woord uit een boek of gesprek kiezen. Vraag eerst wat je kind denkt dat het betekent. Bespreek daarna samen de betekenis en laat je kind zelf een zin met het woord bedenken.
Andere eenvoudige manieren om groep 6 woordenschat te oefenen zijn:
- een synoniem bij een woord bedenken;
- het tegenovergestelde zoeken;
- een woord omschrijven zonder het woord zelf te noemen;
- woorden bij hetzelfde onderwerp verzamelen;
- een moeilijk woord in meerdere zinnen gebruiken;
- een woord koppelen aan een afbeelding of voorbeeld;
- eerder geleerde woorden enkele dagen later opnieuw bespreken.
Probeer niet te veel nieuwe woorden tegelijk te behandelen. Een paar woorden goed leren werkt meestal beter dan een lange lijst vluchtig doornemen.
Ook spelletjes kunnen helpen. Schrijf bijvoorbeeld verschillende woorden op kaartjes en laat je kind woorden sorteren die bij elkaar horen. Of beschrijf een woord en laat je kind raden welk woord je bedoelt.
Zo voelt taal en woordenschat oefenen in groep 6 minder als extra huiswerk.
Voorbeelden van woordenschatwoorden in groep 6
Scholen werken niet allemaal met precies dezelfde woordenlijst. Welke woorden aan bod komen, hangt onder andere af van de gebruikte taalmethode, de teksten in de klas en de onderwerpen die worden behandeld.
Toch kun je aan voorbeelden goed zien welk niveau ongeveer past bij groep 6. Kinderen kunnen bijvoorbeeld woorden tegenkomen als:
- aandachtig
- conclusie
- enthousiast
- gebeurtenis
- kenmerk
- omgeving
- oorzaak
- overeenkomen
- tegenstelling
- uiteindelijk
- verklaren
- waarschijnlijk
- voordeel
- zelfstandig
- zeldzaam
Het doel is niet dat een kind zo’n lijst uit het hoofd leert. Belangrijker is dat het begrijpt wat een woord betekent wanneer het in een zin of tekst voorkomt.
Verschillende soorten woorden die kinderen tegenkomen
Een deel van de woordenschat bestaat uit woorden die kinderen tijdens gesprekken al regelmatig horen. Daarnaast leren ze in groep 6 steeds meer schooltaalwoorden: woorden die veel voorkomen in uitleg, opdrachten en informatieve teksten.
Denk bijvoorbeeld aan woorden als vergelijken, verklaren, oorzaak, gevolg, verschil en overeenkomst. Wie zulke woorden goed begrijpt, snapt vaak ook sneller wat een opdracht precies vraagt.
Ook synoniemen en tegenstellingen worden belangrijker. Als een kind weet dat enorm ongeveer hetzelfde kan betekenen als heel groot en dat tijdelijk het tegenovergestelde is van blijvend, wordt de woordkennis breder en flexibeler.
Woorden leren begrijpen vanuit de context
Een belangrijke vaardigheid in groep 6 is leren omgaan met woorden waarvan je kind de betekenis nog niet kent. Tijdens het lezen is het niet altijd nodig om ieder onbekend woord meteen op te zoeken.
Laat je kind eerst naar de hele zin kijken. Soms staat er vóór of na het moeilijke woord informatie die helpt om de betekenis te ontdekken.
Neem bijvoorbeeld:
Door de hevige regen werd de wedstrijd uitgesteld. De spelers moesten een week langer wachten.
Ook als een kind het woord uitgesteld niet meteen kent, kan het uit de tweede zin afleiden dat de wedstrijd later wordt gespeeld.
Je kunt je kind hierbij drie vragen leren stellen:
- Wat gebeurt er in deze zin?
- Welke woorden geven een aanwijzing?
- Welke betekenis past logisch in de tekst?
Dit is een belangrijke verbinding tussen woordenschat en begrijpend lezen. Hoe beter een kind woorden vanuit de context leert begrijpen, hoe makkelijker het wordt om langere en moeilijkere teksten te volgen.
Woordenschat vergroten met lezen en dagelijkse gesprekken
Een brede woordenschat ontstaat niet alleen door werkbladen of taaloefeningen. Kinderen leren veel nieuwe woorden doordat ze lezen, luisteren en praten over allerlei onderwerpen.
Lezen is daarbij bijzonder waardevol. In boeken en informatieve teksten komen woorden voor die kinderen in gewone gesprekken minder vaak horen. Bespreek tijdens of na het lezen af en toe een opvallend woord, maar onderbreek niet iedere paar regels om een betekenis uit te leggen.
Ook gewone gesprekken bieden veel kansen. Praat bijvoorbeeld over iets wat op school gebeurde, een nieuwsitem voor kinderen, een sportwedstrijd of een onderwerp waar je kind enthousiast over is. Gebruik daarbij gerust iets moeilijkere woorden en leg ze kort uit wanneer dat nodig is.
Moedig je kind vervolgens aan het nieuwe woord zelf te gebruiken. Een woord wordt vaak pas echt onderdeel van de actieve woordenschat wanneer een kind het zelfstandig kan toepassen.
Woordenschat groep 6 oefenen met werkbladen
Werkbladen kunnen handig zijn om bepaalde onderdelen van de woordenschat gericht te oefenen. Je ziet als ouder bovendien snel welke opdrachten goed gaan en waar je kind nog over moet nadenken.
Een werkblad kan bijvoorbeeld oefeningen bevatten waarbij je kind:
- woorden aan betekenissen koppelt;
- het juiste woord in een zin kiest;
- synoniemen of tegenstellingen zoekt;
- woorden in categorieën verdeelt;
- de betekenis van een woord uit de context haalt.
Voor veel kinderen werkt een kort oefenmoment beter dan lang achter elkaar werken. Tien tot vijftien minuten gericht oefenen is vaak al voldoende om woorden te herhalen en te ontdekken welke onderdelen nog aandacht nodig hebben.
Op oefenboeken.nl vind je gratis werkbladen voor groep 6 waarmee je thuis kunt oefenen. Ze zijn een laagdrempelige manier om te kijken wat je kind al beheerst en welke taal- of leesvaardigheden nog extra oefening kunnen gebruiken.
Werkbladen hoeven daarbij niet iedere dag te worden ingezet. Wissel ze bijvoorbeeld af met lezen, woordspelletjes en gesprekken waarin nieuwe woorden terugkomen.
Zo help je je kind zonder dat oefenen vervelend wordt
Extra oefenen werkt het beste wanneer het haalbaar blijft. Een kind dat na een lange schooldag nog een uur moet oefenen, zal waarschijnlijk minder gemotiveerd zijn dan een kind dat tien minuten gericht met een paar woorden bezig is.
Kies daarom een vast maar kort moment. Laat je kind merken wat al goed gaat en gebruik fouten vooral om samen te ontdekken hoe je tot het goede antwoord komt.
Sluit waar mogelijk aan bij interesses. Houdt je kind van dieren, voetbal, techniek of koken? Gebruik woorden uit dat onderwerp. Nieuwe woorden blijven makkelijker hangen wanneer ze verbonden zijn aan iets wat een kind interessant vindt.
En verwacht niet dat ieder nieuw woord direct wordt onthouden. Woordenschat groeit door herhaling. Een woord vandaag bespreken, volgende week opnieuw tegenkomen en later zelf gebruiken is precies hoe taal zich ontwikkelt.
Wil je thuis wat meer structuur, dan kun je gratis beginnen met de werkbladen van oefenboeken.nl. Merk je dat je kind prettig werkt met vaste oefeningen en regelmatig extra wil oefenen, dan kunnen de oefenboeken voor groep 6 een logische volgende stap zijn.
Extra oefenen met een oefenboek voor groep 6
Losse oefeningen en gratis werkbladen zijn handig wanneer je gericht met een bepaald onderdeel wilt oefenen. Sommige kinderen hebben echter meer baat bij een vaste opbouw en regelmatige herhaling.
Een oefenboek kan dan prettig zijn, omdat de oefeningen overzichtelijk bij elkaar staan. Je hoeft als ouder niet steeds zelf nieuw materiaal te zoeken en kunt makkelijker een vaste oefenroutine aanhouden.
Op oefenboeken.nl vind je fysieke oefenboeken voor groep 6 waarmee kinderen thuis kunnen oefenen met onder andere taal, rekenen en begrijpend lezen. Woordenschat komt daarbij niet los te staan van de rest van de taalontwikkeling, maar wordt geoefend binnen bredere vaardigheden die kinderen op school nodig hebben.
Een oefenboek hoeft niet van voor tot achter zo snel mogelijk te worden gemaakt. Kies liever een paar passende opdrachten en kijk samen waar je kind nog uitleg of herhaling nodig heeft.
Download nu onze Gratis werkbladen taal & spelling
Meer dan 100.000 ouders oefenen al met ons materiaal en zagen hun kind groeien in zekerheid, tempo en resultaat. Vul hieronder je gegevens in en ontvang de oefenbladen direct als PDF in je mailbox.
Leerling in Beeld, Cito en IEP
Scholen kunnen in groep 6 verschillende toetsen en leerlingvolgsystemen gebruiken, zoals Leerling in Beeld van Cito en toetsen van IEP. Welke toetsen een school gebruikt, verschilt.
Daarbij kunnen taalvaardigheid, lezen en het begrijpen van woorden een rol spelen. Een kind moet bijvoorbeeld een tekst of opdracht goed kunnen begrijpen voordat het een vraag correct kan beantwoorden.
Wil je je kind ondersteunen richting zulke toetsmomenten, dan helpt het vooral om de basisvaardigheden regelmatig te oefenen. De gratis werkbladen en oefenboeken van oefenboeken.nl kunnen daarbij worden gebruikt om thuis in een rustig tempo met taal, woordenschat en begrijpend lezen bezig te zijn.
Het doel hoeft niet te zijn om zoveel mogelijk toetsvragen te maken. Vertrouwd raken met woorden, teksten en verschillende soorten opdrachten geeft vaak al meer rust wanneer er op school een toetsmoment aankomt.
