Kolomsgewijs rekenen is een rekenstrategie die kinderen op de basisschool helpt om sommen stap voor stap uit te rekenen. In plaats van meteen een vaste truc toe te passen, leren kinderen eerst goed kijken naar de waarde van de cijfers. Ze rekenen bijvoorbeeld met honderdtallen, tientallen en eenheden.
Voor veel ouders voelt kolomsgewijs rekenen even wennen. Dat komt vaak doordat zij vroeger vooral cijferend rekenen hebben geleerd. Toch is kolomsgewijs rekenen juist bedoeld om kinderen beter te laten begrijpen wat ze doen. In dit artikel lees je wat kolomsgewijs rekenen is, hoe het werkt en hoe je je kind thuis rustig kunt helpen oefenen.
Wat is kolomsgewijs rekenen?
Kolomsgewijs rekenen betekent dat een kind een som uitrekent door de getallen op te delen in duidelijke stukken. Daarbij kijkt het kind naar de waarde van elk cijfer. Een getal als 347 bestaat bijvoorbeeld uit 300, 40 en 7.
Bij kolomsgewijs rekenen worden deze delen apart uitgerekend. Daarna worden de tussenuitkomsten weer bij elkaar gebracht. Zo ziet een kind beter wat er in een som gebeurt.
Een eenvoudig voorbeeld is 235 + 142. Een kind kan dan eerst 200 + 100 uitrekenen, daarna 30 + 40 en daarna 5 + 2. Daarna worden de antwoorden samengevoegd. Dit maakt de som overzichtelijker en helpt bij het ontwikkelen van getalbegrip.
Waarom leren kinderen kolomsgewijs rekenen?
Kinderen leren kolomsgewijs rekenen omdat het helpt om inzicht te krijgen in getallen. Ze leren niet alleen het antwoord vinden, maar ook begrijpen hoe een som is opgebouwd. Dat is belangrijk voor het verdere rekenonderwijs.
Voor ouders kan dit soms verwarrend zijn. Misschien denk je: waarom leert mijn kind niet gewoon meteen cijferen zoals vroeger? De reden is dat scholen vaak eerst werken aan begrip. Als een kind snapt wat honderdtallen, tientallen en eenheden betekenen, wordt later ook cijferend rekenen makkelijker.
Kolomsgewijs rekenen is dus geen omweg, maar een tussenstap. Het helpt kinderen om bewuster te rekenen en minder afhankelijk te worden van trucjes. Vooral bij grotere getallen kan deze aanpak veel duidelijkheid geven.
Het verschil tussen kolomsgewijs rekenen en cijferend rekenen
Kolomsgewijs rekenen en cijferend rekenen lijken op elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Bij cijferend rekenen werk je meestal met een vaste procedure onder elkaar. Je begint vaak rechts bij de eenheden en werkt via vaste stappen naar links.
Bij kolomsgewijs rekenen staat het inzicht meer centraal. Een kind rekent met de waarde van de cijfers. Het ziet dus dat een 4 in 347 eigenlijk 40 betekent en geen losse 4.
Veel ouders kennen vooral cijferend rekenen van vroeger. Daardoor kan het lijken alsof de methode van school omslachtig is. Toch is kolomsgewijs rekenen juist bedoeld om kinderen beter te laten begrijpen waarom een berekening klopt. Het is een belangrijke brug tussen hoofdrekenen en cijferend rekenen.
Hoe werkt kolomsgewijs rekenen?
Bij kolomsgewijs rekenen wordt een som meestal opgedeeld in overzichtelijke stappen. Het kind kijkt naar de getallen, splitst ze in delen en rekent die delen apart uit. Daarna worden de tussenantwoorden samengevoegd.
Het belangrijkste is dat je kind snapt wat de cijfers waard zijn. Bij 456 gaat het dus om 400, 50 en 6. Door deze getalwaarde steeds te benoemen, wordt rekenen concreter en minder abstract.
Kolomsgewijs optellen
Bij kolomsgewijs optellen worden de getallen eerst gesplitst. Neem bijvoorbeeld de som 324 + 153.
Je kind kan dan denken:
300 + 100 = 400
20 + 50 = 70
4 + 3 = 7
Daarna telt het kind de tussenuitkomsten bij elkaar op: 400 + 70 + 7 = 477. Op deze manier blijft de som overzichtelijk en ziet je kind precies waar het antwoord vandaan komt.
Kolomsgewijs aftrekken
Kolomsgewijs aftrekken werkt op een vergelijkbare manier, maar vraagt vaak wat meer aandacht. Bij aftrekken moeten kinderen goed blijven kijken naar wat ze van elkaar afhalen.
Neem bijvoorbeeld 486 – 231. Je kind kan dan rekenen:
400 – 200 = 200
80 – 30 = 50
6 – 1 = 5
Daarna worden de tussenuitkomsten samengevoegd: 200 + 50 + 5 = 255. Vooral bij sommen waarbij lenen of wisselen nodig is, kan kolomsgewijs aftrekken lastiger worden. Dan is het belangrijk om rustig te blijven en de stappen goed op te schrijven.
Kolomsgewijs vermenigvuldigen en delen
Kolomsgewijs vermenigvuldigen en delen zijn meestal wat moeilijker dan optellen en aftrekken. Dat is normaal. Kinderen moeten hierbij niet alleen getallen splitsen, maar ook goed begrijpen wat vermenigvuldigen en delen betekenen.
Het helpt om bij deze onderdelen niet te snel te willen. Eerst moet je kind snappen welke stappen nodig zijn. Daarna komt de snelheid vanzelf meer op gang door herhaling.
Kolomsgewijs vermenigvuldigen
Bij kolomsgewijs vermenigvuldigen wordt een keersom vaak in handige delen gesplitst. Neem bijvoorbeeld 24 x 6.
Een kind kan 24 splitsen in 20 en 4. Daarna rekent het:
20 x 6 = 120
4 x 6 = 24
Daarna telt je kind 120 en 24 bij elkaar op. Het antwoord is 144. Deze manier helpt kinderen om grotere keersommen beter te begrijpen, vooral als de tafels al redelijk bekend zijn.
Kolomsgewijs delen
Kolomsgewijs delen gebeurt vaak stap voor stap. Kinderen kijken hoeveel keer een getal in een groter getal past. Soms wordt hierbij ook de hapmethode gebruikt. Daarbij neemt een kind steeds een handig deel van het getal weg.
Bijvoorbeeld bij 96 : 4 kan een kind denken: 80 : 4 = 20 en 16 : 4 = 4. Samen is dat 24. Het antwoord is dus 24.
Delen vraagt vaak meer oefening, omdat kinderen meerdere vaardigheden tegelijk gebruiken. Ze moeten de tafels kennen, handig kunnen splitsen en overzicht houden. Extra oefenen met kleine stappen kan hier veel verschil maken.
In welke groep leren kinderen kolomsgewijs rekenen?
Kolomsgewijs rekenen komt vooral voor in de middenbouw en bovenbouw van de basisschool. Veel kinderen maken er kennis mee in groep 5 en oefenen er verder mee in groep 6 en groep 7. De precieze opbouw kan per school en rekenmethode verschillen.
In groep 5 gaat het vaak om het leren begrijpen van grotere getallen en eenvoudige sommen met kolomsgewijs optellen en aftrekken. In groep 6 worden de sommen meestal groter en komen ook vermenigvuldigen en delen vaker terug. In groep 7 wordt kolomsgewijs rekenen vaak gebruikt als herhaling of als ondersteuning bij moeilijkere rekenopgaven.
Niet elk kind leert dit in hetzelfde tempo. Sommige kinderen hebben de methode snel door, terwijl andere kinderen meer herhaling nodig hebben. Dat is niet vreemd. Juist bij rekenen helpt het om regelmatig kort te oefenen, zodat de stappen steeds vertrouwder worden.
Veelgemaakte fouten bij kolomsgewijs rekenen
Een veelgemaakte fout is dat kinderen de waarde van cijfers door elkaar halen. Ze zien bijvoorbeeld wel het cijfer 6, maar vergeten dat het in een getal als 462 eigenlijk 60 kan betekenen. Daardoor ontstaan snel verkeerde tussenstappen.
Ook slaan kinderen soms stappen over. Ze willen dan te snel naar het antwoord toe, waardoor ze het overzicht verliezen. Dit gebeurt vooral bij grotere sommen of bij aftrekken en delen.
Een andere fout is dat kinderen kolomsgewijs rekenen en cijferend rekenen door elkaar gebruiken. Ze beginnen dan met splitsen, maar stappen halverwege over op een andere aanpak. Dat kan verwarrend zijn. Help je kind daarom om één methode rustig af te maken voordat je een andere manier bespreekt.
Als ouder kun je vooral helpen door je kind hardop te laten uitleggen wat het doet. Zo hoor je snel waar het misgaat. Vaak is één kleine denkfout genoeg om de hele som verkeerd te maken.
Kolomsgewijs rekenen oefenen met gratis werkbladen
Kolomsgewijs rekenen oefenen gaat het beste met korte en duidelijke opdrachten. Je kind hoeft niet meteen twintig lange sommen achter elkaar te maken. Een paar goede sommen, rustig uitgewerkt en goed besproken, zijn vaak veel waardevoller.
Gratis werkbladen kunnen hierbij helpen. Met een werkblad heeft je kind overzichtelijke oefensommen bij de hand en hoef je als ouder niet zelf opdrachten te bedenken. Je kunt gericht oefenen met kolomsgewijs optellen, aftrekken, vermenigvuldigen of delen.
Op oefenboeken.nl vind je gratis werkbladen waarmee kinderen thuis extra kunnen oefenen. Deze werkbladen zijn handig als je wilt zien of je kind de stappen begrijpt. Bespreek na afloop niet alleen het antwoord, maar vooral ook de manier waarop je kind tot dat antwoord is gekomen.
Maak het oefenen thuis rustig en haalbaar. Tien minuten geconcentreerd oefenen is vaak beter dan een lange oefensessie waarin je kind moe of gefrustreerd raakt. Door regelmatig kort te oefenen, groeit het vertrouwen stap voor stap.
Download nu onze Gratis werkbladen Rekenen
Meer dan 100.000 ouders oefenen al met ons materiaal en zagen hun kind groeien in zekerheid, tempo en resultaat. Vul hieronder je gegevens in en ontvang de oefenbladen direct als PDF in je mailbox.
Extra oefenen met oefenboeken
Soms heeft een kind meer structuur nodig dan losse werkbladen. Dan kan een oefenboek helpen. Een oefenboek biedt duidelijke uitleg, afwisseling en herhaling, waardoor je kind stap voor stap verder kan oefenen.
Voor kolomsgewijs rekenen is herhaling belangrijk. Kinderen moeten de methode niet alleen één keer begrijpen, maar ook vaker toepassen in verschillende sommen. Door regelmatig te oefenen, wordt de aanpak steeds vanzelfsprekender.
De oefenboeken van oefenboeken.nl zijn bedoeld om ouders en kinderen thuis op een praktische manier te ondersteunen. Ze helpen om gericht te oefenen met rekenen en andere schoolvaardigheden, zonder dat je als ouder alles zelf hoeft uit te zoeken.
Kolomsgewijs rekenen en voorbereiding op Leerling in Beeld, Cito en IEP
Kolomsgewijs rekenen kan onderdeel zijn van de bredere rekenvaardigheid die kinderen nodig hebben op school. Bij toetsen zoals Leerling in Beeld, Cito en IEP gaat het niet alleen om één losse methode, maar om goed kunnen rekenen, logisch nadenken en sommen zorgvuldig uitwerken.
Daarom kan oefenen met kolomsgewijs rekenen helpen bij de voorbereiding. Niet door extra druk te leggen op je kind, maar door de basis sterker te maken. Als je kind beter begrijpt hoe getallen zijn opgebouwd, kan het rekenopgaven met meer rust aanpakken.
De gratis werkbladen en oefenboeken van oefenboeken.nl kunnen hierbij ondersteunen. Ze geven kinderen de kans om thuis te oefenen in een rustige omgeving. Zo krijgt je kind meer vertrouwen in rekenen en wordt toetsvoorbereiding minder spannend.
Zo help je je kind thuis met kolomsgewijs rekenen
Begin altijd met één duidelijke som. Laat je kind eerst vertellen wat het ziet en hoe het de som wil aanpakken. Daardoor ontdek je of je kind de getallen goed begrijpt.
Probeer niet meteen jouw eigen manier van vroeger uit te leggen. Dat kan goed bedoeld zijn, maar soms zorgt het juist voor verwarring. Sluit liever aan bij de methode die je kind op school leert.
Laat je kind tussenstappen opschrijven. Kolomsgewijs rekenen draait juist om overzicht. Door de stappen zichtbaar te maken, ziet je kind sneller waar het goed gaat en waar het nog hulp nodig heeft.
Blijf positief als er fouten worden gemaakt. Een fout laat zien waar je kind nog iets kan leren. Bespreek rustig welke stap niet klopte en maak daarna samen een nieuwe som.
