De omtrek berekenen van een rechthoek is een onderwerp dat veel kinderen op de basisschool tegenkomen bij rekenen. Voor ouders kan het soms lastig zijn om dit duidelijk uit te leggen, zeker als een kind de begrippen omtrek en oppervlakte door elkaar haalt.
Gelukkig is de omtrek van een rechthoek goed te begrijpen als je begint bij de basis. Een rechthoek heeft twee lange zijden en twee korte zijden. Om de omtrek te berekenen, tel je alle zijden bij elkaar op.
In dit artikel lees je hoe je de omtrek van een rechthoek berekent, welke formule je gebruikt en hoe je je kind thuis op een rustige manier kunt helpen oefenen.
Wat betekent omtrek?
Omtrek betekent de afstand rondom een vorm. Je kunt het zien als de rand van iets. Denk bijvoorbeeld aan de rand van een tafel, een schrift, een voetbalveld of een tuin.
Als je kind de omtrek moet berekenen, kijkt het dus niet naar wat er ín de vorm past. Het kijkt alleen naar de buitenrand. Dat is belangrijk, omdat kinderen omtrek en oppervlakte vaak met elkaar verwarren.
Een handige manier om omtrek uit te leggen, is door met je vinger langs de rand van een rechthoekig voorwerp te gaan. Laat je kind bijvoorbeeld de rand van een boek aanwijzen. Alles wat je vinger langs de buitenkant volgt, hoort bij de omtrek.
Hoe kun je omtrek thuis uitleggen aan je kind?
Begin met iets tastbaars. Pak bijvoorbeeld een boek, een placemat of een vel papier. Vraag je kind om met de vinger langs de buitenrand te gaan.
Daarna kun je de zijden benoemen. Dit is de lengte, dit is de breedte, en aan de andere kant zitten dezelfde zijden nog een keer. Zo ziet je kind waarom lengte en breedte allebei twee keer meetellen.
Je kunt ook een rechthoek tekenen en bij elke zijde een getal zetten. Laat je kind daarna alle zijden hardop optellen. Dat helpt om de berekening minder abstract te maken.
Houd het oefenen kort en rustig. Liever vijf goede sommen met aandacht dan twintig sommen waarbij je kind gespannen raakt. Zeker bij rekenen helpt zelfvertrouwen vaak net zo veel als herhaling.
Omtrek berekenen van een rechthoek
Een rechthoek heeft vier zijden. De twee lange zijden zijn even lang en de twee korte zijden zijn ook even lang. Daarom kun je de omtrek van een rechthoek berekenen door de lengte en breedte op de juiste manier bij elkaar op te tellen.
Bij een rechthoek tel je alle zijden op:
lengte + breedte + lengte + breedte
Stel dat een rechthoek 8 cm lang is en 3 cm breed. Dan tel je:
8 + 3 + 8 + 3 = 22 cm
De omtrek van deze rechthoek is dus 22 cm.
De formule voor de omtrek van een rechthoek
De formule voor de omtrek van een rechthoek is:
omtrek = 2 x lengte + 2 x breedte
Je kunt ook zeggen:
omtrek = lengte + breedte + lengte + breedte
Voor kinderen is de tweede manier vaak makkelijker te begrijpen. Ze zien dan duidelijk dat alle vier de zijden worden opgeteld. Pas als je kind dit goed snapt, kun je de kortere formule gebruiken.
Een andere manier om de formule te schrijven is:
omtrek = 2 x (lengte + breedte)
Deze formule betekent dat je eerst de lengte en breedte bij elkaar optelt, en dat daarna verdubbelt. Voor sommige kinderen is dit handig, maar voor andere kinderen is het fijner om eerst gewoon alle zijden los op te tellen.
Voorbeeld om de omtrek van een rechthoek te berekenen
Een voorbeeld maakt het vaak direct duidelijker. Stel: een rechthoek heeft een lengte van 10 meter en een breedte van 4 meter.
Je berekent de omtrek zo:
10 + 4 + 10 + 4 = 28 meter
De omtrek is dus 28 meter.
Je kunt dezelfde som ook met de formule uitrekenen:
2 x 10 + 2 x 4 = 20 + 8 = 28 meter
Laat je kind vooral zien dat beide manieren hetzelfde antwoord geven. Zo begrijpt je kind dat een formule geen trucje is, maar een snellere manier om hetzelfde te berekenen.
Nog een voorbeeld:
Een rechthoekig schoolplein is 15 meter lang en 6 meter breed. De omtrek is:
15 + 6 + 15 + 6 = 42 meter
De omtrek van het schoolplein is dus 42 meter.
Omtrek en oppervlakte bij een rechthoek
Omtrek en oppervlakte worden vaak door elkaar gehaald. Dat is begrijpelijk, want beide onderwerpen gaan over vormen. Toch betekenen ze iets heel anders.
De omtrek gaat over de rand rondom de rechthoek. De oppervlakte gaat over de ruimte binnen de rechthoek.
Een simpele uitleg voor je kind is:
Omtrek is de rand.
Oppervlakte is de binnenkant.
Bij een rechthoekig kleed is de omtrek dus de rand van het kleed. De oppervlakte is het hele stuk kleed waar je op kunt staan of zitten. Door dit soort voorbeelden wordt het verschil veel concreter.
Bij omtrek tel je de zijden op. Bij oppervlakte vermenigvuldig je lengte en breedte. Dat verschil is belangrijk, omdat kinderen soms de verkeerde berekening gebruiken.
Veelgemaakte fouten bij omtrek berekenen
Een veelgemaakte fout is dat kinderen alleen de lengte en breedte bij elkaar optellen. Ze doen dan bijvoorbeeld 8 + 3 = 11, terwijl de omtrek eigenlijk 8 + 3 + 8 + 3 = 22 is.
Dat gebeurt vaak omdat kinderen vergeten dat een rechthoek vier zijden heeft. De lengte komt twee keer voor en de breedte ook.
Een andere fout is dat kinderen omtrek en oppervlakte door elkaar halen. Ze gebruiken dan lengte x breedte, terwijl ze eigenlijk alle zijden moeten optellen. Dit zie je vooral bij sommen waarin zowel lengte als breedte worden genoemd.
Ook maateenheden kunnen voor verwarring zorgen. Als de lengte in meters staat en de breedte in centimeters, moet je kind eerst goed kijken of alles in dezelfde eenheid staat. Op de basisschool worden dit soort sommen vaak stap voor stap opgebouwd.
Verzeker je kind van meer vertrouwen met onze fysieke oefenboeken
Omtrek berekenen van een rechthoek is een mooi voorbeeld van een rekenonderdeel waarbij begrip en herhaling samen belangrijk zijn. Als je kind begrijpt wat de omtrek betekent, worden de sommen vaak al veel minder spannend.
Toch heeft niet elk kind genoeg aan één uitleg. Sommige kinderen hebben baat bij extra oefening, duidelijke stappen en afwisseling tussen gewone sommen en verhaalsommen. Juist dan kan een fysiek oefenboek prettig zijn.
Met de oefenboeken van oefenboeken.nl kan je kind thuis in alle rust oefenen met rekenen. De boeken sluiten aan bij wat kinderen op de basisschool leren en helpen om lastige onderdelen stap voor stap sterker te maken.
Zo oefent je kind niet alleen voor een toets, maar vooral voor meer begrip, rust en zelfvertrouwen bij rekenen.
Omtrek rechthoek oefenen met gratis werkbladen
Als je kind de uitleg begrijpt, is oefenen de volgende stap. Met gratis werkbladen kan je kind thuis rustig oefenen met de omtrek van een rechthoek berekenen.
Werkbladen zijn handig omdat je snel ziet of je kind de basis begrijpt. Gaat het optellen van alle zijden goed? Herkent je kind lengte en breedte? En weet je kind wanneer het om omtrek gaat en wanneer om oppervlakte?
Op oefenboeken.nl kun je gratis oefenbladen gebruiken om rekenen thuis laagdrempelig te oefenen. Voor dit onderwerp zijn vooral sommen met rechthoeken, lengte, breedte, omtrek en verhaalsommen waardevol.
Door regelmatig kort te oefenen, leert je kind de stappen steeds beter herkennen. Daardoor wordt omtrek berekenen minder iets om te onthouden en meer iets wat je kind echt begrijpt.
Download nu onze Gratis werkbladen Rekenen
Meer dan 100.000 ouders oefenen al met ons materiaal en zagen hun kind groeien in zekerheid, tempo en resultaat. Vul hieronder je gegevens in en ontvang de oefenbladen direct als PDF in je mailbox.
Extra oefenen met omtrek in een oefenboek rekenen
Sommige kinderen hebben genoeg aan een korte uitleg en een paar oefensommen. Andere kinderen hebben meer herhaling nodig voordat het onderwerp echt blijft hangen. In dat geval kan een oefenboek rekenen helpen.
Een oefenboek biedt meer structuur dan losse sommen. Je kind oefent niet alleen met de omtrek van een rechthoek, maar ook met andere rekenonderdelen die ermee samenhangen. Denk aan meten, meetkunde, maateenheden en verhaalsommen.
Dat is belangrijk, omdat omtrek berekenen op school vaak niet als losse vaardigheid wordt aangeboden. Kinderen moeten de kennis toepassen in verschillende soorten opgaven. Een oefenboek helpt om die stap rustiger op te bouwen.
De oefenboeken van oefenboeken.nl zijn bedoeld om thuis gericht te oefenen. Ze kunnen helpen als je kind onzeker is over rekenen, extra herhaling nodig heeft of meer vertrouwen wil krijgen in rekenopgaven.
Omtrek berekenen en voorbereiding op Leerling in Beeld, Cito en IEP
Omtrek berekenen kan terugkomen binnen rekenen, meten, meetkunde en verhaalsommen. Daarom is het ook relevant bij voorbereiding op toetsen zoals Leerling in Beeld, Cito en IEP.
Bij zulke toetsen gaat het niet alleen om het kennen van de formule. Je kind moet ook goed lezen wat er gevraagd wordt. Gaat de som over de rand rondom een vorm? Dan gaat het meestal om omtrek. Gaat de som over de ruimte binnen een vorm? Dan gaat het om oppervlakte.
Juist dat onderscheid vraagt oefening. Met gratis werkbladen en oefenboeken kan je kind stap voor stap wennen aan verschillende soorten rekenvragen. Daardoor leert je kind niet alleen sommen maken, maar ook beter begrijpen welke aanpak nodig is.
Voorbereiden hoeft niet zwaar of spannend te zijn. Korte oefenmomenten, duidelijke uitleg en succeservaringen helpen je kind om met meer vertrouwen aan rekentoetsen te beginnen.
